Derby Days ahead (deel 1 van 2: Excelsior)

Die interlandweekend had van ons niet gehoeven. Hoe eerder de ontmoetingen op Woudestein en De Kuip, hoe beter, Spartanen kijken er erg naar uit. Een vooruitblik op het voetbal en het randgebeuren, en een terugblik op de geschiedenis:

Hoewel wij zoals genoegzaam bekend van de beleving en support zijn, beginnen we dit stuk met wat er allemaal binnen de lijnen zich afspeelt. Want we blijven het zeggen, maar hoe ver wij vielen en van hoe ver wij teruggekomen zijn, en dan vooral op de manieren waarop is en blijft van welhaast bijbelse proporties. Een verhaal van 6 jaar. Een hoofdrolspeler in dat verhaal is Alex Pastoor, zowel in het begin als aan het eind van dat tijdperk. Twee keer promoveerde hij, eenmaal met Excelsior in die bizarre, bizárre wedstrijd. En andermaal met Sparta, in een seizoen waarin Sparta overtuigend kampioen werd.

Zeg over Excelsior wat je wilt, en over hen valt genoeg te zeggen, maar het valt niet te ontkennen dat met een relatief laag budget zij toch tegenwoordig behoorlijke teams op de been weten te brengen, die zich zelfs in de Eredivisie meestal betrekkelijk probleemloos weten hand te haven. Directeur Ferry de Haan is een nuchtere man die een degelijke koers met zijn club vaart, al jaren lang, zonder al te gekke fratsen. Hoe anders dan het Sparta vanaf die tijd. Een grotere supportersschare en een hogere begroting – en in het eerste seizoen leek een snelle terugkeer naar de Eredivisie wel degelijk tot de mogelijkheden te behoren – maar toen dat net niet lukte verviel Sparta in een mentale staat van misplaatste grootheidswaanzin, met een mediacircus in de vorm van een realityprogramma als mislukkend gevolg, met daarop weer allerlei paniekaankopen, het slachtofferen van o.a. trainers, en intriges als verdere gevolgen. Sparta was altijd al een beetje trainerskerkhof, maar nu nog meer dan ooit tevoren.

Dat was het verschil tussen Excelsior en Sparta. Het fysiek kleinere Excelsior dat in alles 1e Divisie is, behalve het voetbal, en het in gestalte weliswaar grotere Sparta dat in alles Eredivisie was…. behalve het voetbal. Geen enorme hoogvlieger, maar wel stabiel. Typisch was het dan ook dat die ‘kleine’ stadsgenoot ten koste van Sparta promoveerde. Vooropgesteld, dit was helemaal de schuld van Sparta zelf natuurlijk, dat het niet kon opbrengen om de concentratie tot het laatste moment kon bewaren – een fenomeen waar wij later nog wel een paar keer mee geconfronteerd werden – maar dat uitgerekend Excelsior die bewuste dag als beul fungeerde en lachend Spangen verliet zit natuurlijk ook op zijn zachtst gezegd niet lekker. Enige revanche zou voor het gevoel toch niet heel verkeerd zijn. En die mogelijkheid dient zich eindelijk weer eens aan.

Want dit is de situatie nu: Sparta zit eindelijk op de rails, en hoe. Op de openingswedstrijd na heeft Sparta dit seizoen – terecht! – alleen maar in het linkerrijtje gestaan, op een redelijk stabiele manier. Excelsior daarentegen begon ook voortvarend, maar is het sinds een wedstrijd of 6 á 7 alweer helemaal kwijt, en dreigen zich nog verder in de onderste regionen op de ranglijst te nestelen als dat zo doorgaat. Hoe lekker zou het dan zijn als Sparta daar nog een schepje bovenop kan doen?

Er zijn mensen – Spartanen zelfs – die erop geilen dat Rotterdam 3 betaald voetbalclubs heeft in de Eredivisie, met dooddoeners als “dat is goede reclame voor onze stad” en “want dan heb je 6 derbies” als aangevoerde redenen. Redenen waar Sparta dus geen pestpleuris aan heeft, hè. De charme van een derby zien wij ook wel in, en reken maar dat dat leeft, maar uiteindelijk is Sparta niet gebaat bij naast Feyenoord nog eens een concurrent. Bedenk dat Sparta en Excelsior in min of meer dezelfde vijvers vissen als het gaat om potentiele sponsors, nieuwe aanhang en talent voor de respectievelijke jeugdopleidingen, om maar eens een paar dingen te noemen. We hebben het hier over survival of the fittest. Misschien dat Rotterdam groot genoeg is om drie Eredivisieclubs te huisvesten, maar voor de zekerheid zien wij dat liever tot twee beperkt. In de gehele bedrijfswereld is het niet anders dat je niet graag je concurrentie dicht op je hielen hebt. Waarom zou dat in het hedendaagse profvoetbal anders zijn? Hoe je het ook wendt of keert is Sparta gebaat bij een sportieve en daaropvolgend een economische recessie van de Kralingers. 1 Rotterdamse Eredivisieclub aan deze kant van de Maas is zat.

Tot 1996 was Excelsior een nog kleinere, maar zelfstandige club. Steevast uitkomend in de 1e Divisie, meestal (diep) in het rechterijtje. Middelen waren schaars, zodoende werden kranten ingezameld, en bepaalde de dagprijs van oud papier mede in hoeverre de club haar begroting sluitend wist te krijgen. Dit allemaal ver buiten de wereld die Sparta heet, die contrastrijk in dat jaar juist een revival kende met een 6e plek in de Eredivisie en als bekerfinalist. Toen het voortbestaan van Excelsior een jaar later zelfs dreigde op te houden, kwam Feyenoord in the picture. Die bliezen nieuw leven in de club en voorzag het van alle financiën dat het maar nodig had. Ook voor de bouw van een nieuw stadion, zij het tribune voor tribune. Excelsior was gered. Maar hier hing een ander prijskaartje aan. Het werd een satellietclub.

Woudestein werd het Stad Rotterdam Verzekeringen-stadion, vernoemd naar de shirtsponsor van Feyenoord. Welke tevens de shirtsponsor van Excelsior werd. Feyenoord stalde daar vele spelers die tegen het eerste elftal aanhikten, maar nog moesten rijpen. Het beloftenelftal werd een combinatieteam genaamd Jong Feyenoord/Excelsior, spelend in het Feyenoord-shirt, met vaak hooguit slechts 2 Excelsior-spelers in de basis. Dat elftal kreeg als thuisbasis Woudestein Stad Rotterdam Verzekeringen-stadion. In dat stadion werden de toch al niet talrijk aanwezige Excelsior-supporters steeds meer verdrongen door een invasie aan Feyenoorders op de tribunes, die dit simpelweg beschouwen als een extra voetbaluitje. Kaarten konden zij dan ook simpelweg kopen met hun Feyenoord-(S)CC. Lang verhaal kort: de facto werd Excelsior min of meer Feyenoord 2. Excelsior bestond nog, maar alleen op papier. Weg identiteit, weg ziel… weg club, in zekere zin.

Zielverkoop aan de duivel of niet, qua voetbal werd het er wel beter door. En stiekem kroop het omhoog, waar Sparta juist weer een beetje in verval begon te raken. De verschillen werden kleiner. Diverse keren troffen de clubs elkaar dan ook in de nacompetitie, waar Sparta onder andere in Kralingen met een nipte 2-3 en een nog niptere 3-4 aan het langste eind trokken aan het begin van deze eeuw. Slechts millimeters en seconden scheidden de verhoudingen. Driemaal is scheepsrecht, zeggen ze wel eens. Zij moesten er even op wachten, maar in 2010 lukte Excelsior dit alsnog. Op een manier nog ongelooflijker dan hoe Sparta dat flikte in de voorgaande edities.

Het is een saga dat voortduurt, de laatste hoofdstukken in dit verhaal zijn nog niet geschreven. De samenwerking tussen Excelsior en Feyenoord is alweer een tijdje verwaterd en Woudestein heet gewoon weer Woudestein. Excelsior houdt in principe de eigen broek op, en dat doen ze met oogpunt op continuiteit op een verstandige behouden manier. Feit blijft wel dat zonder Feyenoord heel die club niet meer had bestaan, in ieder geval niet in profvorm. En hoewel formeel de banden zijn verbroken, blijft er nog steeds iets van Feyenoord over de club hangen. Nog steeds onderhouden supporters van die twee clubs vriendschapsbanden, nog steeds wensen zij elkaar veel succes.

Maar oh “wat leuk dat we in Rotterdam 6 derbies in een seizoen hebben”…. waarvan er 2 qua beleving en rivaliteit vrijwel nihil zijn. Sparta tegen Excelsior, en Sparta tegen Feyenoord… dat zijn clashes zoals David tegen Goliath, de Galliërs tegen de Romeinen, Rocky Balboa tegen Ivan Drago, Roadrunner tegen Wile E. Coyote desnoods…. waar Excelsior-fans en Spartanen actief de nodige Acme-aambeelden danwel vleugelpiano’s op elkaar proberen te laten vallen, so to speak, zal Feyenoord tegen Excelsior door een handjevol Excelsior-supporters als hoogstens een curiositeit beschouwd worden, maar voor de rest zijn die wedstrijden onderling zo gemoedelijk als de EO-jongerendag. Het feit dat Feyenoorders prima op bijvoorbeeld de Robin van Persie-tribune kunnen zitten terwijl wanneer Spartanen er zouden plaatsnemen je geheid binnen 5 tellen heibel hebt moet genoeg zeggen.

Excelsior – Sparta van zaterdag 19 november wordt dan ook weer een beladen wedstrijd. Niet alleen als elkaars rivalen, maar ook als elkaar directe concurrenten, in de meest brede zin van het woord. Het wordt een dag waarin gif, haat en nijd naar elkaar wordt gespuwd. Ook op het veld is het vaak allesbehalve vriendschappelijk, in de media is die koude oorlog met spelers zoals Ryan Koolwijk al aan de gang, die openlijk Sparta niets liever dan rampspoed toewensen, in subtekst. Waarom zouden wij andersom in godsnaam Excelsior dan ook in de Eredivisie willen zien — en dus tot op zekere hoogte iets gunnen?

Sparta wordt momenteel door de vorm en de stand op de ranglijst als favoriet gezien, maar deze derby staat ongeacht op welk niveau de clubs zitten altijd op zichzelf, en de verschillen zijn in die 90 minuten – als het ergens om gaat — ook in principe altijd minimaal. Op Derby Day is niets vanzelfsprekend. Aan ons de taak dus om er van begin tot eind bovenop te zitten. Winst boven alles. De geschiedenis eist het.

About The Author

RG

Related posts